Sunday, October 25, 2020

केश प्रत्यारोपण

Author

Date

Category

केश प्रत्यारोपण के हो ?

झरेको केश पुन: उमार्ने प्रविधि नै केश प्रत्यारोपण हो ।

केश प्रत्यारोपण गर्न आउनेमा महिला तथा पुरुषमा को बढी छन् ?

महिलाभन्दा पुरुषमा केश झर्ने समस्या बढी हुन्छ । केश प्रत्यारोपणका लागि पुरुष नै बढी आउँछन् ।

केश झर्ने प्रकृति कस्तो हुन्छ ?

एउटा सामान्य स्वस्थ टाउकोमा लगभग एक लाखवटा केश हुन्छ । जहाँ प्रति १ सेन्टिमिटरको दूरीमा २ सयवटा केश हुन्छन् । पुरुषको केश सामान्यत: २० वर्षको उमेरपछि झर्न थाल्छ । पुरुषको मुडुलोपन टाउकोको अघिल्लो भागबाट सुरु हुन्छ । यसलाई नाइट्रेम्पोरल रिसेसन भनिन्छ । यो बिस्तारै पछाडितिर बढ्छ । यद्यपि टाउकाको पछाडिको भाग केशको स्थायी क्षेत्र हो जहाँ बूढेसकालमा पनि केश झर्दैन ।

प्रत्यारोपणका लागि केश कसरी निकालिन्छ ?

डोनर क्षेत्र अर्थात् टाउकाको पछाडि र दाह्रीबाट केश निकाल्न सकिन्छ । स्ट्रिप विधिमा छालाको १० देखि १५ सेन्टिमिटर लामो र १ देखि १ दशमलव ५ सेन्टिमिटर चौडा हेयर फोलिसिस सहितको स्ट्रिप टाउकोको पछाडिको भागबाट निकालिन्छ । यसले गर्दा टाउको पछाडिको भागमा लामो खत बस्छ । उक्त स्ट्रिपबाट खाली ठाउँमा प्रत्यारोपण गर्न एक–एकवटा फोलोसिस छुट्टाइन्छ । अर्को विधि फोलिक्युलर युनिट एक्स्ट्रयाक्सन विश्वकै लागि नवीनतम प्रविधि हो । यसमा एक–एकवटा फोलिसिस युनिट निकालिन्छ । यो घाउ एकदुई हप्तामा निको हुन्छ । यसमा खत पनि बस्दैन । यो प्रविधिअनुसार केशलाई निकालेर तुरुन्तै प्रत्यारोपण गरिन्छ । यसले केश मर्ने सम्भावना कम हुन्छ । केश निकालेर स्टोर गर्दा ५ डिग्रीभन्दा कम तापक्रममा राख्नुपर्छ ।

कसरी गरिन्छ प्रत्यारोपण ?

केश प्रत्यारोपण गर्दा टाउकाको पछाडिको भागको केश जसलाई एन्ड्रोजेन ‘इन सेन्सेटिभ एरिया’ भनिन्छ बाट केश निकालेर केश झरेको भागमा एउटा–एउटा ग्राफ्ट प्रत्याारोपण अर्थात् रोप्ने काम गरिन्छ । सर्जरीको माध्यमबाट केश प्रत्यारोपण गर्दा बेहोस बनाउनुपर्दैन । केश निकाल्ने र प्रत्यारोपण गर्ने भागमा अस्थायी एनेस्थेसिया दिएर प्रत्यारोपण गर्न सकिन्छ । यसरी रोपिएको केश २ देखि ३ हप्तापछि झरे पनि १० देखि १६ हप्ताको बीचमा पुन: बाक्लो भएर उम्रन्छ । २ हजारवटा ग्राफ्ट केश प्रत्यारोपण गर्न ६ देखि ८ घन्टा लाग्छ ।

प्रत्यारोपणपछि के–कस्ता असर देखा पर्छन् ?

कुनै औषधीले एलर्जी हुने, चिन्ता बढेको महसुस हुने, हल्का ब्लिडिङ हुनेजस्ता सामान्य समस्या देखा पर्छन् । शल्यक्रियापछि केही मानिसमा डोनर तथा केश रोपिएको क्षेत्रमा पीडा हुनसक्छ । यो मानिसअनुसार फरक हुन्छ । कसैको आँखा सुन्निन सक्छ तर एक हप्तापछि सबै कुरा आफैं ठीक हुन्छ ।

केश प्रत्यारोपणपछि त्यसलाई के–कस्तो हेरचाह गर्नुपर्छ ?  

प्रत्यारोपण गरिसकेपछि डोनर क्षेत्रलाई ब्यान्डेज र पेपरटेप प्रयोग गरी छोप्नुपर्छ । त्यसलाई ४८ देखि ७२ घन्टाभित्र निकाल्नुपर्छ । ब्यान्डेज निकालेपछि एन्टिबायोटिक मल्हम सात दिनसम्म लगाउनुपर्छ । केश रोपेको भागमा संक्रमण नहोस् भनेर खुल्ला भाग लोस क्यापले छोप्नुपर्छ । प्रत्यारोपण गरेको ७२ घन्टापछि क्लिनिकमै गएर बेबी सेम्पुले केश सफा गराउनुपर्छ । प्रत्यारोपण गरेको १ वर्षसम्म औषधी लगाउनुपर्छ । यसले ट्रान्सप्लान्टेड केशमा रक्त संचार हुनुका साथै केश पनि छिटो बढ्न सहयोग पुर्‍याउँछ ।

प्रत्यारोपणका सम्बन्धमा

– प्रत्यारोपण गरिएको केश ४८ देखि ७२ घन्टापछि बढ्न थाल्छ ।

– ५ महिनापछि केश काट्न मिल्छ ।

– एक वर्षभित्र केश बाक्लो भएर आउँछ । मुण्डन गरे पनि केश पलाइरहन्छ ।

– केश प्रत्यारोपण गर्दा मस्तिष्कमा असर पर्दैन । किनभने टाउकोमा पाँचवटा पत्र हुन्छन् । केश छालाको सबैभन्दा माथिल्लो पत्रमा हुन्छ ।

– मस्तिष्कलाई यी पत्रभन्दा तल रहेको स्कोल बोनले संरक्षण गरेको हुन्छ । केश प्रत्यारोपण छालामा गरिने भएकाले मस्तिष्कमा असर पर्दैन ।

– केश प्रत्यारोपण गर्दा क्यान्सर हुन्छ भन्ने भ्रम पनि पाइन्छ जुन सर्वथा गलत हो । प्रत्यारोपण गर्दा एक ठाउँको केश अर्को ठाउँमा सार्ने मात्र हो ।

– मधुमेह भएका मानिसको मधुमेह नियन्त्रणमा आएपछि मात्र केश प्रत्यारोपण गर्न सकिन्छ ।

– अन्य कुनै समस्याले अप्रेसन थिएटरमा जाँदा वा कुनै कुराको एलर्जी छ भने पनि केश प्रत्यारोपण गराउनु हुँदैन ।

– कुनै रोगका कारण केश झरेको भए पनि प्रत्यारोपण गराउनुहुँदैन ।

                                                      – डा. रुपक घिमिरे, डम्र्याटोलोजिस्ट तथा हेयर ट्रान्सप्लान्ट सर्जन, आवरण हेयर एन्ड स्किन क्लिनिक

श्रोत

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Follow US

30,208FansLike
265FollowersFollow
257FollowersFollow
32FollowersFollow

ताजा समाचार

एकाबिहानै हनुमान जी काे दर्शन स्वरुप एक सेयर गर्दै साउन २० गते मंगलवारको राशिफल हेर्नुहोस् ।

एकाबिहानै हनुमान जी काे दर्शन स्वरुप एक सेयर गर्दै साउन २० गते मंगलवारको राशिफल हेर्नुहोस् । आजको पन्चाङ्ग वि.सं.२०७७ साल साउन २० गते , मंगलबार ,...

कोरोना त्राशका बिच यात्रुहरुलाई यसरी कोचेर सवारी गुडाइदै तर भाडा भने ५० प्रतिशतले बढी !

कोरोना त्राशका बिच यात्रुहरुलाई यसरी कोचेर सवारी गुडाइदै तर भाडा भने ५० प्रतिशतले बढी ! , नेपालमा कोरोना कहर बढीरहेका बेला यातायात ब्यबसायीले चर्को...

नेपालमा कोरोनाको उपचारका लागि नयाँ प्रविधि ल्याइयाे, आइसियुमा रहेका बिरामी ७० प्रतिशत निको

नेपालमा कोरोनाको उपचारका लागि नयाँ प्रविधि ल्याइयाे, आइसियुमा रहेका बिरामी ७० प्रतिशत निको , नेपालमा पनि अन्य मुलुकमा अपनाइसकिएको प्लाज्मा थेरापीवाट कोरोना संक्रमितको उपचार...

दक्षिणकाली मात लाई ॐ लेखि एक शेयर गर्दै भेटी चढाएर आज साउन १८ गते आईतवारको राशिफल पढ्नुहोस् । तपाईंको मनोकामना पुरा हुनेछ ।

दक्षिणकाली मात लाई ॐ लेखि एक शेयर गर्दै भेटी चढाएर आज साउन १८ गते आईतवारको राशिफल पढ्नुहोस् । तपाईंको मनोकामना पुरा हुनेछ । वि.सं.२०७७ साल...

फेरी बढायो निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य

फेरी बढायो निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य, नेपाल अयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य समायोजन गरेको छ । शनिबार राति १२ बजेबाट लागू हुनेगरी डिजेल,पेट्रोल र...